آفاق مسعود

آفاق مسعود آذربایجان يازيچيلار بيرليگی نين آدایی و "خزر" دونيا ادبياتی ژورنالی نين باش رئداکتورودور. او رومانلار و حئکايه لر یازاری کيمی تانينير.
اثرلری روس، اينگيليس، فرانسه، آلمان، اؤزبک ديللرينه چئوریلیب یایملانمیش دیر.
ایندییه قدر، "اوچونجو مرتبه ده"(1976)، "شنبه گئجه سی"(1980)، "کئچيد"(1984)، "ازدحام"(1991)، "آزادليق"(1997)، "يازی"(2005) کيتابلاری یاییملانیب.
"جان اوسته"، "و منی سئوير"، "يول اوسته" پيئسلرینين یازاریدیر.
قابریل قارسیا مارکئز-ین "پاتريارخين پاييزی"، ت.وولف-ون "دونيانين هؤرومچک تورو" رومانلارينی آذربايجان تورکجه سینه چئویریب.
اثرلری اساسيندا "سرچه لر"، "قوناقليق"، "گئجه"، "جزا" تئلويزيون فيلم لری چکيليب.
2003-اونجو ايلده ویيانا بیلی یوردوندا آفاق مسعود ياراديجيليغينی تدقيق ائدن دوکتورلوق ايشی مودافيعه ائديليب (س.دوهان "اوروپا شرق شناسليغيندا قادين يازارلار")

............................

گئجه

چووغونون ائله بيل سونو اولماياجاقدی... بير هفته ايدی، اون گون ايدی… سون اوچ گونو شهرين چوخ حيصه سينده ايشيق خط لری ده قيريلميشدی. قاز، چووغون باشلاياندان ايتميشدی. ايندی ده دئيه سن سو بورولاری، نئچه گونون شاختاسيندان دونماغا باشلاييردی.
هاوا قارالديقجا طاليب کيشی نين جانينا هاردانسا داملا-داملا قورخو دولوردو... چووغون باشلاماميشدان طاليب کيشی يوخوسوندا آغ ساققاللی، آغ عبالی نورانی بير آدامی گؤرموشدو. او آدام طاليب کيشی نين اليندن توتوب ياتاغيندان قالديريردی، آرخاسييجا چکه-چکه هاراسا، اوجو-بوجاغی اولمايان چؤللویه بنزر غريبه بير يئره آپاريردی... سونرا نه اولدوسا، او آدام ائله اوراداجا طاليب کيشی نين اليندن بوراخيب غئيبه چکيليردی. طاليب کيشينی همين او چؤللوکده تمتک قويوردو... سونرا طاليب کيشی نين آياغی نين آلتيندا يئر ترپه نيردی و طاليب کيشی آشاغی باخيب گؤروردو کی، سن دئمه باياقدان بری صحنه ده دايانيبميش، آشاغيدا ايسه سايسيز-حسابسيز سيمفونيک آلتلردن و موسيقيچيلردن عيبارت بؤيوک اورکئستر اونون ايشاره سينی گؤزله ييرميش. اوندا طاليب کيشينی ائله صحنه ده جه آغلاماق توتوردو... بدنينده، چوخداننان بری ياديرغاديغی تانيش ايستيليگی حيسس ائله ييردی، هميشه کی عادتييله ساچلارينی سيغاللاييب اللرينی هاوايا قالديريردی، گؤزونو يوموب اورکئستره باشلاماق ايشاره سی وئريرديسه ده، اورکئستر چالميردی… اوندا طاليب کيشی نين قوللاری يانينا دوشوردو، قورخودان اوره یی آغزينا گله-گله دايانديغی يئردجه دونوب قاليردی... اورکئسترين موسيقيچيلری بونو گؤروب آلتلرينی تله سيک کنارا توللاييرديلار، تلم-تله سيک زالين اورتاسيندا يئکه بير خندک قازماغا باشلاييرديلار، صحنه يه ديرماشيب دمير اللرييله اونون قوللاريندان ياپيشير، سورويه-سورويه آشاغی دوشورور، خنده يه ييخير - سونرا سايسيز-حسابسيز ويولونسئل لری، ویولونلاری اوستونه ييغيب تورپاقلا باسديرديلار. تورپاق آغزينا، بوغازينا دولوب نفس يوللارينی تيخاديقجا، ویولونلارین اوجو ايتی تاختالاری بدنينی دئشديکجه، اوره یی پارتلايا-پارتلايا سون دفعه گؤردويو گؤيدن لوپا-لوپا تؤکولن قار اولدو...

همين او قار ايدی... يوخوسوندان باشلاييب اون گوندن چوخ ايدی ياغيردی... چووغونون ايچييله فيرلانيب اؤزونو اوتاقلارين پنجره لرينه چيرپيردی، شوشه لری قيريب ايچری کئچمک، يوخوداکی کيمی اونون اوستونه ياغماق ايسته ييردی…
ياتاغيندان قالخيب میزین چکمه جه سینی چکدی، درمانلاردان چيخاريب بير-بير ديلی نين آلتينا قويدو، پنجره نين قاباغينا کئچيب بير مودت پرده نين آرخاسيندان چووغونون، توفانين ايچينده ايتيب-باتان شهره باخدی... شهر دئمک اولار کی، گؤرونموردو…
بوتون گونو تئلفون دا زنگ چالماميشدی. ائله بيل شهرده اولان-قالان قوهوم-عقربا، تانيش-بيليش ده چووغونون ايچينده دونموشدولار. يا هاراسا، هاياناسا کؤچوب گئتميشديلر؟!..
-...طاليب، آ طاليب...
- آی جان...
…طاليب کيشی نين قاريسی ائله جاوانليقدان خيردايدی، قوجاليب ايندی آز قالا فينديق بويدا اولموشدو، چارپايی نين تن اورتاسيندا، يورغانين بير اوجونون آلتيندا دووشان کيمی ييغيليب خيردا، اويناق گؤزلرييله اونا باخيردی.
- قورخورام نس…
- ندن قورخورسان؟..
- بو نه چووغوندو، آ طاليب؟! هئچ باکی-دا بئله چووغون اولدوغو يادينا گلير؟..
طاليب کيشی چؤمه ليب قاری نين يانيندا اوتوردو، الينی بومبوز آلنينا چکدی.
- اوره یين نئجه دی ايندی؟..
- بير آز باباتدی...
- سن چاليش بير آز يات.
- ائله بوتون گونو ياتيرام. نه قدر ياتماق اولار؟..
- نه قدر ياتسان، بير او قدر ياخشيدی...
- بو ايل يازين گلمه یی نه اوزون چکدی؟ مارت قورتارير، يازدانسا علامت يوخدو...
- اولار دا، نييه تله سيرسن؟.. جاوانليغيندان بئله حؤوصله سيزسن...
طاليب کيشی دئدی و او دقيقه ده دئديگينه پئشمان اولدو.
قاری جاوانليغيندان سوز دوشنده، هميشه نييسه مأيوس اولوردو، بالاجا، قيريشلی اوزو ييغيليب آز قالا نؤقطه يه دؤنوردو.
- طاليب...
- هه.
- يازين بيرينجی علامتی ندی، اگر بيلدين؟!
-...ی
- هه؟.. نييه دينميرسن؟
- فيکيرله شيرم...
- بوردا فيکيرلشمه لی نه وار کی؟!. يقين ياغيش اولار دا.
- هه... ياغيشدی... او ياغيشين غريبه اییی اولور...
- نه اییی؟.. سويون دا اییی اولار؟..
- بيم بيلميرسن؟!. ياز ياغيشيندان اوت اییی گلير...
- سن هميشه هر شئيی ترس-ماياللاق دئييرسن. يازدا اوت بيتير دئيه، ياغيش ياغاندا هر يانی اوتون اییی بورويور...
- هه... سن مندن عاغيلليسان.
- قيشين عؤمرونه آز قاليب داها... بير آزدان هاوالار ايسينه جک، قوشلار اوخوياجاق، ايشيغيميز دوزله جک...
- بو تئلفون دا دئيه سن ايشله مير... هئچ زنگ ائله ين اولماييب بو گون. ائله بيل لاپ آداداييق...
قارينين بو سؤزوندن طاليب کيشی نين بدنيندن سويوق گيزيلتی کئچدی. يئنه او گئجه کی قورخولو يوخوسو دوشدو يادينا.
آياغا قالخيب باشماقلارينی سورويه-سورويه مطبخه کئچدی. مطبخ لاپ قارانليق ايدی، خيردا پنجره لری کوله یين شدتیندن اسيم-اسيم اسيردی.
الينی بوفه نین سيگيرتمه لرينده گزديريب دونن يانديغی ياريمچيق شامی تاپدی، يانديريب نعلبه کی يه ياپيشديردی، اللری اسه-اسه اوتاغا آپاردی…
چووغونون هاواسی ائوين ايچينه ده دولموشدو. سويوق کولک قارانليق دهليز بويو دولانيب اوتاقلارين پرده لرينی قورخولو-قورخولو ترپه ديردی.
طاليب کيشی شامی گتيريب میزین اوستونه قويدو. قاری نين سسی چيخميردی، يورغانين آلتيندان خيردا باشی، بير ده قوش جايناقلارينا اوخشار بالاجا، سوموکلو اللری گؤرونوردو. دينمز-سؤيله مز اوزانيب قارانليق تاوانا باخيردی.
طاليب کيشی شامی ياتاغين بؤيرونده کی ميزين اوستونه قويوب ديکلنده لنگر ووردو. يئنه اوره یی بوتون بدنينی ضعیفلتدی.
" داها درمان دا کار ائله مير" – فيکيرلشدی.
- طاليب، آ طاليب...
- آی جان.
- دئيه سن داها درمان دا کار ائله مير منه...
طاليب کيشی کئچيب يئنه چارپايی نين يانيندا اوتوردو.
- هاميسی سويوقداندی عزيزيم… سويوق اوره یين دامارلارينی ييغير، قويمور قانی ايشله سين...
سونرا ايسته دی دئسين کی، "بلکه سو قيزديريب آياقلارينا دوشه یيم؟" يادينا دوشدو کی، نه قاز وار، نه ده ايشيق.
- يوخون گلمير؟..
- يوخ...- قاری باشينی سئرچه کيمی ترپه ديب سوسدو، سونرا گؤزلرينی دؤيدو.
- طاليب...
- هه...
- قورخورام...
- ندن، ياتماقدان؟..
قاری باشينی ترپه ديب "هه" دئدی.
- من کی يانيندايام، ندن قورخورسان؟.. - دئييب، شامين ايشيغيندا قاری نين هئچ نه ايفاده ائلمه ين اوزونه باخدی.
- سن يانيمدا اولاندا هئچ ندن قورخمورام. سن گوجلوسن... حکيم ده دئميشدی. ياديندادی، حکيم نه دئميشدی؟..
- دئميشدی ده...
حيسس ائله دی کی، دانيشماغا هئيی يوخدو، اوره یی، جريانی آزالان ال لامپاسی کيمی یاواش-یاواش سؤنور ائله بيل...
- يوخ، دء...
- نه دئييم؟..
- حکيم نه دئميشدی، اونو.
- دئميشدی، بدنيم چوخ ساغلامدی...
- هه...
قاری "هه" نی بير قدر اوزاديب ائله بيل راحاتلاندی، سونرا قيريق-قيريق اسنه دی.
گؤزلرينی قيييب قاری نين اوزونه ديقتله باخدی، آز قالدی قورخودان اوره یی دايانا.
قارينين آغزينين بير طرفی اَييلميشدی. نه واخت اَييلميشديسه، گؤرمه ميشدی. غريبه ايدی کی، قاری دئيه سن آغزينين اَييلمه سينيی حيسس ائله ميردی.
قاريسی نين آغزينا باخيب کؤورلدی، گؤزلری دولدو، يادينا بو بالاجا قادینين جاوانليغی، آغاپپاق شومال دريسی، چکیجی گؤزلری دوشدو… هر شئی قورتاريردی، بيتيردی، سؤنوردو...
طاليب کيشی بئله فيکيرلشديکجه، اوره یی تامام ضعيفله ييردی، چووغونونسا گوجو ائله بيل بير آز دا آرتيردی.
قاری اونون ديقتله باخديغينی گؤروب بالاجا، طاقتسيز اللرييله يورغانين اوجونو بورنونا چکدی.
- نييه ائله ائله ييرسن؟ نفسين دارالار.
- باخما منه...
- نييه، عزيزيم؟..
- ائله بيل آغزيم کئيييب.
- سنه ائله گلير.
چووغون آرادا بير ائله بيل هاردانسا گوج آلير، توپلانيب اوتاقلارين قاپی-پنجره سينی تيتره دير، ياری قارانليق، سويوق اوتاقلاردا آج قورد سسييله اولاييردی...
- طاليب... - قاری نين سسی يورغانين آلتيندان گوجله ائشيديليردی.
- هم...
- سن قويارسان من اؤلوم؟..
طاليب کيشی نين، قارینين بو سؤزوندن اوره یی سيخيلسا دا، زورلا گولومسوندو:
- من اؤلموشم کی، سن اؤلسن؟..
قارينين چوخورا دوشموش گؤزلرينده سئوينجه اوخشار ضعیف ايشارتی يانيب-سؤندو.
طاليب کيشی آرادا بير بودره ييب دايانان خسته اوره یینين يورغون، ضعیف عضله لرينی بيرجه-بيرجه حيسس ائله دی. اوره یینين عضله لری، تيفتيگی پورشوکلنميش اسکی وضعيتينده ايدی تخمينا. اوره یی داها تابع اولموردو اونا. درمانلاردان دا ايمتيناع ائله ييردی.
چووغونون ات اورپه دن سسيندن ايدی، يا اوتاغين قارانليغيندان ايدی، نه ايديسه، ائله بيل هاواسی چاتميردی…
فيکيرلشدی کی، بلکه بيرتهر گئيينيب قاريسينی دا بله ييب سورونه-سورونه ده اولسا هاوايا چيخسين؟!. سونرا دا يادينا دوشدو کی، ايشيق يوخدو دئيه، آسانسور ايشله ميه جک، بئش مرتبه نی نئجه دوشوب-چيخاجاقلار؟!. آسانسورون ايشله مه مگيندن لاپ چکیندی. دئمک، چووغون قورتاراناجان ائله بئلجه، گؤيون اوزونده قالاجاقديلار…
غريبه ايدی کی... - طاليب کيشی فيکيرلشدی - قونشولارين دا سس-سميری گلميردی. ائله بيل هاميی چووغونون اليندن قاچيب هاراسا اوزاقلارا، ايستی، ايشيقلی يئرلره گئتميشديلر. ايندی بو بويدا شهرين اورتاسيندا، بو قار-قييامتين ايچينده بو ناتاراز بينادا قاريسييلا قالان بيرجه او ايدی. اؤزو ده هاردا - گؤيون يئددينجی قاتيندا...
- طاليب…
- هم...
- بو ايل ائله بيل ياز اولماياجاق...
- ائله شئی اولار؟..
- نييه اولمور؟!. - قاری دانيشديقجا ائله بيل نفسی تنگی یيردی.
- بيردن-بيره يای گله جک؟!
- هه... يايدان لاپ زهلم گئدير. ايستيده فشاریم دوشور...
طاليب کيشی حيسس ائله دی کی، گؤزو قارالير، بدنينه سويوق تر گلير. اؤزونو ديکلديب زورلا دا اولسا، آياغينی آياغينا آشيردی. بيليردی کی، بئله اوتوراندا قوووتلی گؤرونور. يورغاني قارینين اوزوندن چکيب:
- سوس، عزيزيم... دانيشما، - دئدی. - سنه دانيشماق اولماز.
- ساکيت ليکدن قورخورام...
- نييه؟..
- اوندا کولگين سسی گلير. بير ده کولک پنجره لری ترپه دير...
- بوردا قورخمالی نه وار کی؟!. کولک اسنده پنجره تيترير ده...
- ائله بيل بو کولک نه ايسه ايسته يير...
- نه ايسته يير؟..
- بيلميرم...
-...
- طاليب...
- هم...
- ائشيديرسن نئجه اولايير؟.. ائله بيل آغلايير. اوره یيم سيخيلير...
- سنه دئديم آخی، دانيشما...
طاليب کيشی اوزونو توپارلاييب بيرتهر قارييا ساری اَييلدی، قوروموش دوداقلارييلا آلنيندان اؤپدو:
- ساکيت اوزان، من دانيشيم، سن قولاق آس...
- دانيش طاليب، آما چوخ دانيش... بير ده برکدن دانيش...
طاليب کيشی نفسينی دردی، قوروموش ديلييله دوداقلارينی يالاييب اوزون-اوزادی يولا حاضيرلاشان آداملار کيمی بير نئچه ثانيه سوسدو، سونرا اودقونوب بوغازينی آريتلادی و لاپ آستا سسله، آز قالا پيچيلتييلا دانيشماغا باشلادی:
- قيشين عؤمرونه آز قاليب... ايندی اوتلار، چيچکلر قارين آلتيندا يوخولو-يوخولو جوجرير، آغاجلارين تومورجوقلاری دويمه کيم ييغيليب دقيقه لری سايا-سايا چووغونون آخيرينی گؤزله ييرلر... قوشلار، بيزيم کيمی هارالارداسا گيزله نيب چووغونون سسينه قولاق آسا-آسا ياتيرلار... اونا گؤره دئييرم کی، سن ده يات... سن ده هانسيسا قوشا اوخشاييرسان... بونو سنه دئميشديم، دئيه سن...
اوره یی يئنه داياندی... قاری گؤرمه سين دئيه، ياناکی اوتوروب، هئيسيز الييله سينه سينی اووخالادی. اوره یی ضعیف- ضعیف آتيب دوردو، سونرا سولاخای دؤيونتو ايله آرا-سيرا وورا-وورا ايشله دی.
- هه... دانيش، دانيش... دئييرسن هانسی قوشا اوخشاييرام؟..
- ياز لاپ ياخيندادی... من حيسس ائله ييرم. ...سحر يوخودان آييليب گؤره جکسن کی، بو ياری قارانليق اوتاقلار ايشيقلا دولودو. بو اوتاق ائوين ان ايشيقلی اوتاغيدی آخی... يايدا هميشه بورانين پنجره سيندن قالين پرده لر آسيرسان کی، گون شيغيييب ديوارلاری، پيانو بوزارتماسين... سنين او قالين پرده لرين هاردادی؟..
- پرده لر؟!. هانسی پرده لر؟..
- يای پرده لری... اوستونده قيرميزی توووزقوشولاری اولانی دئييرم. او توووزقوشلار سنه اوخشايير... دئميشديم سنه؟..
- دئيه سن دئميشدين... هه، دئميشدين.
- سن ائله ايندی ده توووزقوشونا اوخشاييرسان...
- سن دانيشيرسان، اوره یيم ياخشی ايشله يير... اؤزو ده هميشه ائله گؤزل سؤزلر تاپيب دئييرسن... گرک يازيچی اولايدين...
...کولک بير ده جوشوب هارداسا دامدا نييسه کؤکوندن ترپتدی. آنتئن ايدی، يا دامين دميرلرييدی، نه ايديسه يئريندن اويناييب گور-گور گورولدادی.
...قاری اول گورولتودان قورخوب يورغانی باشينا چکدی، سونرا باشينی چؤله چيخاريب، نفسيني ساخلايا-ساخلايا ديقتله گورولتويا قولاق آسدی. بيردن ائله بيل گؤزلری ايشيلدادی:
- گؤی گورولدايير... طاليب!.. بو نه واختين گورولتوسودو؟!. چووغوندا هئچ واخت گؤی گورولداماز آخی... بلکه ياغيش ياغير؟!. دور بير پنجره دن باخ... سن دوز دئييردين... ياز لاپ ياخيندايميش... ايندی ياديما دوشدو او توووزقوشولو پرده لر هاردادی... چؤلده، شکافين يوخاری گؤزونده... اؤزو ده تميزدی، کئچن يای اونلاری يويوب-اوتوله ييب قويموشدوم... اونلاری يوياندا ديرناغيمين بيری اورتادان سينميشدی، ياديندادی؟!. ديرناقلاريم دا قوجاليب... طاليب، آ طاليب، نييه دينميرسن؟.. سن سوساندا قورخورام آخی. ياغيش ياغير... واللاه ياغير... باخ، ائشيديرسن سسينی؟.. ايندی اوتلار جوجره جک، تومورجوقلار آچاجاق، گون چيخاجاق، هر يئر ايسينه جک، ايشيقلی اولاجاق... من او توووزقوشو پرده لريمی آساجاغام... طاليب، قوربان اولوم، دانيش... نولار، بير سؤز دء... طاليب...طاليب... آ طاليب... دانيش، قوربان اولوم، قورخورام آخی؟!.. طاليب؟..طاليب؟..طاليب؟..