اؤرتویو قالدیرماق
کاترین منسفیلدچئویرن: آلمیلا اؤزدک(Almıla Özdek)
بو قدر گؤزل بیر سحر چاغیندا اؤزونو خوشبخت حیسس ائله میین بیریسی اولا بیلردی گؤره سن؟ "یوخ اولماز، البته مندن باشقا،" دییه دوشوندو ائدنا. ائوین پنجره لری تای با تای آچیلمیشدی، ایچریدن پییانو سسی گلیردی، قام تمرین ینده بیربیرینی قووالایان، بیر بیریندن قاچان کیچیک بارماقلار... باهار چیچکلری ایله پاریلدایان گونشلی باغچالاردا آغاجلار تیتره شیردی. کوچه ده کی اوشاقلارین فیشقا چالماقلارینی ائشیدیردی، سونرا بالاجا بیر ایت هوردو. آداملار خفیف، اوچان کیمی آددیملارلا یئریییردیلر، اؤزلرینی زورنان قاچماقدان توتان کیمی ایدیلر. ایندی اوزاقدا بیر چتیر ده گؤروردو ائدنا، ایلین ایلک گونش چتیری ایدی بو، شافتالی رنگینده ایدی.
بلکه ائدنا دا حیسس ائله دیگی قدر ده موتسوز گؤرونموردو. نه ده اولسا 18 یاشیندا غملی گؤرونمک چوخ چتین دیر؛ اؤزللیکله ده یاناقلاریندان، دوداقلاریندان و پارلاق گؤزلریندن ساغلیق فیشقیران، سئویملی و جوان بیر قیز اوچون. هله بیر ده، گؤی رنگلی بیر فرانسه پالتاری و پیغمبر چیچکلری ایله بزنمیش یئنی بیر باهار پاپاغی گئییرسه... او بیری طرفدن، قولونون آلتیندا، قارا دری ایله جیلدلنمیش قورخونج گؤرونن بیر کیتاب داشیدیغی دا دوغرویدو. بلکه ده کیتابین ایچینده غملی بیر یازی واریدی، اما بو ساده جه تصادوفی اولمالیدی؛ چونکو او قورخونج قارا جیلد عمومی کیتابخانانین بوتون کیتابلار اوچون استفاده ائله دیگی بیر جیلددی اصلینده. ائدنا کیتابخانایا گئتمه یی ائودن اوزاقلاشیب بیر آز دوشونه بیلمک اوچون بهانه کیمی استفاده ائله ییردی؛ نلر اولدوغونو یاخشیجا آنلاییب بوندان سونرا نه ائده جه یینه بیر شکیلده قرار وئرمه سی لازیم ایدی.
چوخ قورخونج بیر شئی گلمیشدی باشینا. دونن گئجه تئاتردا، جیمی ایله بیرینجی بالکوندا یان یانا اوتورارکن، هئچ اونوتمادیغی بیر آندا – حتی او آندا باداملی شکلاتی تازا بیتیرمیش و شکلات قوتوسونو جیمی –یه اوزاتمیشدی – بیر آکتیورا عاشیق اولموشدو، همده دوغوردان عاشیق...
بو دویغو قاباقکیلارا هئچ اوخشامیردی. بیرینجی سی بو کی خوشبخت لیک حیسسی وئرمیردی. انسانی هیجانلاندیرمیردی دا؛ البته اگر اومودسوزلوقلاری، اضطرابلاری و فلاکتلری هیجان وئریجی سایمیرسیز. اوسته لیک ائدنا، بیردن اولسا تئاتردان سونرا او آکتیورلا خیاباندا اوز اوزه گلسه- جیمی ده او دقیقه تاکسی توتور هر حالدا- اونون بیر اشاره سی یادا بیر گولومسه مه سی ایله دونیانین سونونا قدر دالیسیجا قاچا بیلردی و نه جیمی-نی، نه آتاسی یادا آناسینی دوشونمزدی.
اویون چوخ نشئه لی باشلادی، باداملی شکلاتلارین یئییلمه سیراسیدی هله. اما سونرا اویونون قهرمانی کور اولموشدو. نه آجی بیر لحظه ایدی! ائدنا او قدر چوخ آغلامیشدی کی جیمی-نین قاتلانمیش، یوموشاق دسمالینی دا بورج آلمالی اولموشدو. آغلاماقدان اوتانان دئییلدی، بوتون ردیف لر گؤز یاشیندا بوغولموشدو او صحنه ده. حتی کیشی لر بئله ترومپئت سسینی یادا سالان بیر گورولتویلا بورونلارینی چکیر و صحنه یه باخماماق اوچون اللرینده کی پروقراما باخماغا چالیشیردیلار. نم نییه جیمی آغلامامیشدی –یوخسا اونون دسمالی اولماسایدی ائدنا نئینردی؟- ائدنان-نین بوشداکی الینی توتوب، "بیر آز شادلان بالاجا سئوگیلیم!" دییه پیچیلدامیشدی اونا. او زامان ائدنا اونو راضی سالماق اوچون باداملی شکلاتلاردان سون بیر دنه گؤتوروب، قوتونو جیمی-یه گئری اوزاتمیشدی. و سونرا او قورخونج صحنه –اویونون قهرمانی آلا قارانلیقدا، ترک ائدیلمیش بیر اوتاقدا تک باشینا دوروردو؛ کوچه ده کی آداملارین شاد سسلرینی و اورکسترین مئلودیلرینی ائشیتجک، ال کؤمه یی ایله پنجره یه یاخینلاشماغا چالیشدی- نئجه ده اورک یاندیران بیر حالی واردی! اما سونوندا پنجره یه چاتا بیلیب، پرده دن توتوب اوردا دورموشدو. بو دقیقه بیر ایشیق گیرده سی، ساده جه بیر تک گیرده، قهرمانین یوخاری قالدیردیغی باشینا و گؤرمه ین گؤزلرینه دوشوردو، اورکسترین سسی ده چوخ آلچالمیش و اوزاقلاردان ائشیدیلمه یه باشلامیشدی آرتیق.
بو بیر – هه، دوغوردان، کسین لیکله - اوه، هر شئیدن آرتیق – هه، چوخ بللی دی -، اصلینده ائدنا او لحظه ده اعتبارا حیاتین بیر ده هئچ واخت قاباقکی کیمی اولمایاجاغینی باشا دوشموشدو. الینی جیمی-نین الیندن چکیب دالییا سؤیکندی و شکلات قوتوسونو آخیره قدر باغلادی. هه، نهایتف بو عش ایدی!
ائدنا و جیمی نیشانلیدیلار. ائدنا بیر ایل یاریم ایدی اؤزونو گلین کیمی گؤروردو. بیر ایل قاباقدان دا رسما نیشانلانیب، بیرلیکده اولدوقلارینی هامییا بیلدیرمیشدیلر. اما اصلینده اونلار ائولنه جکلرینی داها بوتانیک باغچالاریندا خدمه لری ایله یئریمه یه چیخاندا و چمن لرین اوستونده اوتوروب چایلاری ایله شرابلی بیسکویت یئدیکلری گوندن بری بیلیردیلر. حتی بو ائله قبول اولونموش بیر شرایط ایدی کی، ائدنا-نین مصنوعی اما گؤزل نیشان اوزویو تاخماسینی مکتبده کیمسه یادیرغامیردی. و بو آنا قدر ده بیربیرلرینه صادیق قالمیشدیلار.
اما آرتیق هر شئی بیتمیشدی. ائله بیتمیشدی کی، ائدنا جیمی-نین نئجه اولوب کی بو بیتیشی باشا دوشمه مه سینه تعجبله نیردی. مقدس اورک معبدینین باغچالارینا گیریب اونو بو باغچالار آراسیندان هیل کوچه سینه آپاران تپه یه چیخاندا غمله اما عینی زاماندا اولغون شکیلده گولومسه دی. بونو ایندی بیلمه سی ائولنن دن سونرا بیلمه سیندن چوخ یاخشی ایدی. بئله جه جیمی داها راحات هر شئیی تحمل ائله یه بیلردی. اما یوخ، ائدنا-نین اؤزونو آلداتماغا چالیشماسی فایداسیز ایدی. جیمی بونو هئچ واخت اونودا بیلمه یه جکدی. جیمی-نین حیاتی تماما ییخیلیب محو اولاجاقدی. بوندان قاچاق یولو یوخویدو. اما جیمی هله جواندی. آداملار مگر همشه بونو دئمیرلر: "زامان، آنجاق زامان هر شئیی بیر آز اولسون ده ییشدیره بیلر، اما او دا بیر آز." آرادان 40 ایل کئچیب یاشلی بیر آدام اولاندا جیمی ائدنان-ی چوخ ناراحات اولمادان خاطیرلایا بیلردی بلکه. اما اؤزو؟ گله جک اونا نه لر گتیره جکدی؟
ائدنا تپه نین باشینا چاتمیشدی. اوردا، یارپاقلاری تزه چیخان آغ چیچکلی بیر آغاجین آلتیندا، یاشیل بیر صندالده اوتوروب معبد باغچالارینداکی چیچک غنچه لرینه باخماغا باشلادی. اونون یاخینینداکی غنچه نین اوستونده شبکه لر واردی. معبدین قوشلاری اوجالاردا اوچوردولار، شان درسی وئرن راهیبه آگنئس-ین سسی گلیردی اوئدنا-نین قولاغینا. آه منف دئییردی راهیبه درین سسی ایله، و آه من، یانقیلانیردی* و یانقیلانیردی...
جیمی ایله ائولنمه سه آیریسی ایله ائولنه بیلمه یه جکدی دوزو. اونون عاشیق اولدوغو آدام، بو اونلو آکتیور دا – ائدنا بونون ممکون اولمایاجاغینی بیله جک قدر عاغیللی ایدی. بیرده بو عجیب بیر شئی اولاردی، ائدنا اولماسینی بئله ایسته میردی. اونون عشقی بئله بیر بیرلیکده لیک اوچون چوخ ایدی. شکنجه ائتمه لی ایدی بو عشق. سس سیزجه قاتلانیلمالیدی اونا. هه، اونون عشقی بئله بیر عشق اولمالیدی.
"اما ائدنا!" دئییب هایقیردی جیمی. "احساسلارینین هئچ واخت ده ییشیلمه مه سیندن موطمین سن؟ بونا اومیدوار اولا بیلمیزسن بیر آز؟"
آ، بونو دئمه یه مجبور اولماق نه قدر ده پیس دیر، اما دئمه لیدی. "یوخ جیمی، احساسلاریم ده ییشیلمه یه جک."
ائدنا باشینی آشاغی اه یدی؛ بالاجا بیر چیچک دوشدو قوجاغینا. راهیبه آگنئس-ین بیردن بیره قیشقیرام سسی گلدی. آه یوخ، و یانقیسی دا دالی سوره گلدی، آه، یوخ...
و او لحظه ده گله جگینی گؤردو ائدنا. هر شئیی گؤردو. گؤردوکلریندن اولده تعجبلندی. حتی نفسی کسیلدی. اما بوندان داها طبیعی نه اولا بیلردی کی؟ بیر معبده سیغیناجاقدی... آناسی ایله آتاسی اونو بو فیکیردن دؤندرمک اوچون چوخ چالیشاجاقدیلار اما بوشونا. جیمی-یه گلینجه، او بو حاقدا دوشونمه یی بئله تحمل ائتمه یه جکدی. نییه آخی باشا دوشه بیلمیردیلر کی؟ بو ایشلری ایله اونو داها دا چوخ اینجیتدیکلرینی بیلیردیلر می؟ بو دونیا چوخ ظالیم دی، چوخ! اشیالارینی، جواهیرلرینی و دوستلارینی داغیتدیغی او سون صحنه دن سونرا -ائدنا ساکین اونلارسا اوره یی سینیق اولاجاقدیلار- یوخ، بیر دقیقه: اونون معبده گئده جه یی گون مشهور آکتیورون وایلین ساحیل شهرینده کئچیردیگی سون آخشام اولاجاقدی، و غریب بیریسی اونا بیر قوتو چاتدیراجاقدی: آغ چیچکلرله دولو اما اوستونده نه آدی نه ده بیر کارتی اولان بیر قوتو. قوتودا هئچ نه اولمایاحاقدی؟ اولاجاقدی طبیعی، گوللرین آلتیندا، آغ بیر دسمالا ساریلمیش ائدنا-نین سون عکسی و عکسین آلتیندا کیچیک بیر یازی:
دونیا اونو اونوداندا، او دا دونیانی اونوتدو.**
ائدنا آغاجلارین آلتیندا هله ده حرکت سیز اوتوروردو، قارا کیتابی بیر دعا کیتابی کیمی سیخ-سیخ توتموشدو. معبدده آدی راهیبه آنجیلا اولاجاقدی. او گؤزل ساچلاری کسیله جکدی. گؤره سن جیمی –یه اوندان بیر تیکه گؤنده رمه سینه ایجازه وئره ردیلر؟ وئرمه سه لر ده بیر یولونو تاپاردی هر حالدا. آغ اؤرپه یی و گؤی پالتاری ایچینده راهیبه آنجیلا معبددن عیبادت خانایا، عیبادت خانادان معبده گئده جکدی. هله ده دولو گؤزلرینین باخیشلاریندا و اونا ساری قاچان کیچیک اوشاقلاری قارشیلارکن دوداقلاریندا قوندوردوغو گولومسه مه ده بو دونیایا عاید اولمایان بیر شئی حیسس ائدیله جکدی. بیر عزیزه! بال مومو اییسی وئرن، بوز کیمی سویوق کوریدورلاردان بو کلمه نین قولاغینا پیچیلداندیغینی دویاجاقدی. بیر عزیزه! معبده گلن زیارتچی لره، سسی او بیری راهیبه لرین سسینی باتیران او راهیبه نین ناغیلی دانیشیلاجاقدی. اونون گنج لیگی و او آجی، چوخ آجی سئوداسی. "بو شهرده، بوتون حیاتی محو اولموش بیر آدام یاشاییر..."
ایری بیر آری، ساری خطلی، توکلو بیر جینس، چیچکلردن بیرینین ایچینه گیردی و نارین چیچک یئره اَییلدی، ساللاندی، تیتره دی؛ آری اوچوب گئدندن سونرا ایسه گولن کیمی ساللانماغا دوام ائله دی. خوشبخت، قایغی سیز چیچک!
راهیبه آنجیلا چیچه یه باخیب، "آرتیق قیش گلدی" دئدی. بیر گئجه، بوز کیمی حجره سینده یاتارکن بیر اینیلتی سسی ائشیده جکدی. یولونو آزمیش و معبدین باغچاسینا سیغینمیش بیر حئیوان، بیر پیشیک بالاسی ویا بیر قوزو – یا دا اوردا اولماسی مومکون هر هانسی بیر کیچیک حئیوان. یوخوسوز راهیبه یاتاغیندان قالخیب ائشییه چیخاجاق و بالا حئیوانی ایچری گتیره جکدی. آغ پالتار ایچینده تیتره یه رک اما قورخوسوز... اما ائرته سی صاباح، صاباح دوعاسی واختی خبر وئرن زنگلر چالیناندا یاتاغیندا قیزدیرما ایچینده چیرپیناندا تاپاجاقدیلار اونو... هزیانلار ایچینده... و راهیبه آنجیلا بیر داها آیاغا قالخمایاجاقدی. هر شئی اوچ گون ایچینده اولوب بیته جکدی. دفن مراسیمی معبدده اولاجاقدی و او، کیچیک، ساده، تاختادان هاچالارلا دولو، راهیبه لر اوچون آیریلمیش مزارلیغین بیر گوشه سینده قویلاناجاقدی. حضور ایچینده یات، راهیبه آنجیلا...
و آخشام اولاندا، بیر بیرلرینه سؤیکه نه-سؤیکه نه یئریین ایکی یاشلی آدام یاواش آددیملارلا مزارلیغا گله جک و دیز چؤکوب هیچقیراجاقدیلار، "قیزیمیز! بیزیم بیرجه قیزیمیز!" سونرا، بیر آدام داها گؤرونه جکدی مزارین یاخینیندا: قارالارا بورونموش، یاواش-یاواش یاخینلاشان بیر آدام. اما آدام مزارا یاخینلاشیب قارا پاپاغینی گؤتورنده، ائدنا دهشت ایچینده اونون قار کیمی آغاردیغینی گؤره جکدی. جیمی! اما آرتیق چوخ گئج دی! جیمی-نین گؤزلریندن یاشلار آخاجاقدی، او ایندی آغلاییردی. اما آرتیق چوخ گئج ایدی، چوخ گئج! یئل کلیسانین باغچاسینداکی یارپاق سیز آغاجلار آراسیندا اوغولدارکن، جیمی-نین قورخونج، آجی دولو بیر اینیلده مه سسی ائشیدیله جکدی.
ائدنا-نین قارا کیتابی توخ بیر سس چیخارداراق الیندن دوشدو. ائدنا یئریندن سیچرادی. اوره یی دؤیونمه یه باشلادی. سئوگیلیم! یوخ، هله چوخ گئج اولمامیشدی. بونلارین هامیسی خطا ایدی، قورخونج بیر کابوس. آه، او آغ آپپاق ساچلار. بونو نئجه ائلییه بیلدین. یوخ، ائدنا هئچ نه ائله مه میشدی. اوه آللاهیم، نه یاخشی! او گنج و آزاددی. هئچ کیمسه ده اونون سیررینی بیلمیردی. او و جیمی اوچون هله هر شئی مومکون ایدی. فیکیرلشدیکلری ائو هله تیکیله بیلردی، باغچایا گول اکنده اللرینی آرخاسیندا باغلاییب اونلارا باخان آغیر باشلی اوغلان اوشاغی هله ده دوغولا بیلردی. و اونون بالاجا باجیسی... ائدنا، دوشونجه لری او کیچیک قیز اوشاغینا اوزاندیغی آندا قوللارینی قاباغا اوزاتدی، سانکی او بالاجا شیرین قیز اونا ساری قاچیردی. ائدنا باغچایا، آغاجلارین اوستونده کی آغ داملالارا، ماوی گؤیده اوچان ماوی گؤیرچینلره و دار پنجره لی معبده باخاندا، حیاتیندا ایلک دفعه آنلادی کی – بو دویغو قاباق حیسس ائله دیکلرینین هئچ بیرینه اوخشامیردی - او ایندی دوغرو عشقین نه دئمک اولدوغونو بیلیردی، دوغرو عشق!
.
...........................
.
*یانقی: پژواک
** Alexander Pope, Eloisa to Abelard
یاشا دقتین اوچون.
چئویرمنی آرتیردیم.