بایقوش
یئنی ادبیات آنلاییشینا دوغرو
بایقوش-دا یاییلانلار
رضا براهنی / حیاتی و اثرلری
اورهان پاموک / حیاتی و اثرلری
سیلویا پلات / حیاتی واثرلری
نیگار خیاوی / حیاتی و اثرلری
حمیده رئیس زاده/ حیاتی واثرلری
غلامحسین ساعدی/ حیاتی و اثرلری
هادی قاراچای/ حیاتی و اثرلری
زيبا کرباسي / سسلي شعرلر
یاشار کمال / حیاتی واثرلری
اسماعیل مددی / حیاتی واثرلری
ناصر مرقاتی/ حیاتی واثرلری
ناصر منظوری / حیاتی و اثرلری
کاترین منسفیلد / حیاتی واثرلری
علیرضا نابدل / حیاتی واثرلری
عزیز نسین / حیاتی واثرلری
فریبا وفی/ حیاتی و اثرلری
ناظیم حیکمت / حیاتی واثرلری
ایدریس کنج.
ايدريس کنچ 1975 – اینجی ایلده تورکیهده آغریداغینین اَتکلرینده یئرلهشن دوغوبايازيتده دونیایا گلدی. 1994 ايلينده "آغریداغی و گولسويو" آدلی ايلک شعر کيتابينی يايينلاندی. شعر و یازیلاری بیر چوخ درگی و قزئتهلرده یایینلانماقدادیر. سون دؤنملرده اؤيکولرینی بير کيتاب حالیندا توپلاماغی دوشونور. ایندیلیکده ايستانبولدا یاشاییر و حسابداری ایشینده چالیشیر.
.
_________
.
لومو آغاجی
اولدوقجا دولو بير گون کئچيريب، استراحت سالونونا يورغونلوق قهوه سی ايچمه يه گئتميشديم. يئنه بير قوناغیم اولدوغو خبریله اوتاغیما دؤندوم. قارا کوت شالوارلی، اوتوز ياشلاريندا اولدوقجا دوزگون فيزيکی ایله دالغين قوناغیم، اوتاغیمدا منی آياقدا گؤزله مکده ایدی.
"سلام، منيمله گؤروشمک ايسته ييرمیش سیز. بويورون سيزی ائشیدیرم،" دئديم. گولومسه يه رک.
قایاغیمدا نه ايسته ديينی بيلن بيری اداسييلا گؤزلريمين ايچينه باخیر و منی سوزوردو.
"سلام،" دئدی و گؤرستدیییم اوتوراجاغا اوتوراراق،
"مندن يئنی بير اولکه ياراتمامی و يئنی بير باشلانیش ائله مه ییمی ايسته ییرلر. سيزجه بو اولان ایش دیر؟" دئدی.
گؤزله مه دییی بیر ضربه نی یئین بوکسور کیمی بودوره دیم.
"بير آز داها آچيق دانیشساق اولار؟ ياراتماق، اينشا ائتمک کیمی می؟" دئديم.
گولدو آما ايللرين يورغونلوغو، خيال قيريق ليقلاری، دانلامالاری، اؤزلم لرينی اوخويا بيليردیم اوزوندن. گوله رک بونلاری توپلاماغی باشارمير سانکی چوخدا وئجینه آلمیردی..
"گؤزله ییرلر من قاچام، بيلمیرلر کی اؤزلم لريمدن دولايی همشه قاچمیشام زاتا. آرتيق قاچاجاق يئريم قالماییب. بوگون اليمه چاتان بير مکتوبلا". دئدی و درين خياللارا دالدی. یئنه دانیشماغا چالیشدی اما نم نییه سوسدو.
"یاخشی، اوزون زامان اوتوروب دانیشاجاق آداملارا بنزه ییریک. بو آرادا بير شئيلر ايچمک ايسترسيز؟" دييه سوروشدوم. گولومسه يرک.
بير سيقار ياندیراندان سونرا دوام ائتدی دانیشماغا…
"گئده جک باشقا بير اولکه يوخدور، ياراتماقسا؛ بيزی شکيللنديرن، الماس کیمی يونتان حادثه لری اونودا بیلمه یه جه ییمیزه گؤره يا دا بئينيميزی فورمت ائده بیلمه یه جه ییمیز کیمی، گئتمک يا دا قاچماق آديندا چيرپينيشلار دا بوش هوس دیر. يئر اوزونده وار اولان مخلوقلار آراسيندا اؤزونو ان ياخشی آلدادا بیلن يا دا تک آلدادا بیلن بيز اينسانلاریق، اؤز ايچيميزه باخاندا آنجاق بونو سئچه بیلیریک. او حالدا کی، دنيزی بسله ين دره لر، چايلار، ایرماقلار کیمی دئیيل می؟ بيزی ده آجيلاريميز قيريق ليقلاريميز سئوينجلريميزدير بسله ين. دنيز نئجه کی اونلارسيز اولا بیلمیرسه، بيزيم قاچيشلاريميز دا بوش شئی دیر."
نفس آلمادان و منی ده حئيرته سالان بیر – بیر دانیشماسییلا سيخينتيلارينی دانیشان یوخ، نصیحت ائدن بيرینين اداسييلا دانیشماقدايدی. بئله بير دوروملا ايلک دفعه قارشيلاشمانين تعجبو و بو گؤروشون ده هانسی مجرايا دوغرو آخاجاغینی ماراقلا دينله مکده ايديم.
"قاچيشلار، نباتات باغچالاریندا سيزه سرگی لنميش، کؤکلريندن، يوردلاريندان قوپاريلميش و گونشين آز اولدوغو اولکه لره گتيريلن لومو آغاجلارينا بنزه ر. گونشله بسله نن بو آغاجلارا، پروژکتورلار و مصنوعی گونشلرله يارپاقلارینین دویمادیغینا گؤره، قوروماقدادیرلار زامانلا. بيزلر ده کؤکلريميزدن و گرچکلريميزدن قاچاراق اؤزوموزو آلداتماقدان باشقا بیر ایش گؤرموروک. اؤزوموزه اويغون اولان شرط لردن؛ آجی، گوزل نه وارسا قاچماق، ايشکنجه دن باشقا بير شئی اولمامالی دیر،" دئدی.
بير نئچه دؤنه دانیشماق کئچدی ايچيمدن. ائله اؤزوندن مطمئن و بونا اجازه وئرمه یه جک کیمی دانیشیردی کی جسارت ائديب سؤزونو کسه بیلمیردیم. تربیه لی شکیلده اؤیره تمنينی دينله ين اؤیره نجييه چئويرميشدی منی و من ده عاغیللی بير اؤیره نجی اولماغا قرارلييديم بوگون آچيقجاسی.
"بعضی نَلَره سه عاشیقلر رهبريميز اولار ياشام بويونجا. قوللارييلا بيزی سارار. بیر شئی سوروشمادان داللاریجا گئدیب، هيچ پئشمان اولماياجاغيميزی بيله ریک. آما گئده بيلسک. داها کؤلگه ميز حياتا دوشمه دن، قالين قاپيلاری قاپاتماق دا نه دیر. اويسا کی قالين قاپيلاری آرالاماق لازیمدیر. اوزاقلاشديرديغی اللرينه ساری اوزانيب زورلا بوينوموزا دولاماق گرک. مين ايلليک تک لیکدن قورتولموشجاسینا ساريلماق، رويالارينی بئله قوجاقلاماق گرک،" دئدی.
و اوزونجا بير سوره سوسدو. دئیه جکلرینین هله بيته بیلمه یه جک کیمی اولدوغوندان، گؤز اوجلاريملا سوزمکدن باشقا بير ایش گؤره بیلمیردیم. بو دويغو فيرتينالارينا ايته له ین سببی و نییه اؤزلليکله آديمی وئریب منيمله گؤروشمه ايسته یینی دوشونوردوم.
و دوام ائده رک…
"اويساکی نلری باتیردیق قاچماق آدينا. حيات، جومرد تانريلارين بير هدييه سی دئیيلمی دير بيزلره. گوزلليگی، آجيلاری، سئوينجلری، حوزونلرييله بير بوتوندور. بير گنج قادين کیمیدیر. بوخوو وورماسينا ايزين وئرمه لی دويغولارا، ايسته ديیینه بويون اَیمه لی. آنام هئی بئله ائله مه می ايسته دی. آما بوگون بونون چوخ دا دوغرو قارشيلانديغينی يا دا عاديل اولدوغونو قبول ائتمه یه جک قدر کدرليیم. يئنه ده بئله اولمالی. سيزجه؟" دييه سوروشدو.
ندن سوسوردوم و دينله يردیم کی! هه، کسين ليکله منيمله شوخلوق ائدير بير شئيلری گؤزومه سوخاراق اؤیره تمک ايسته يير کیمیدی. گؤزلريمين ايچينه ائله باخیردی کی قارشيسيندا دورا بیلمه یه جک قدر اؤفکه ساچيردی. ايچيمدن سانکی بوتون بونلاری اونا ياشادان من ایميشم کیمی منه باخديغيندان حيددتله نيردیم. و ايلک دفعه وارليغيندان و دانیشماسيندان راحاتسيز اولوردوم. سوالينا جوابيمی گؤزله مک کیمی بير نييتی يوخویدو. دوام ائده رک…
"حيات، بيزلره سونارکن نعمتلرينی سونسوز سينيرسيز، بيزلر پرده - پرده قبول ائيله ديک نه يازيق کی. هئی ايشيميزه گله نله ايلگی لنديک. يا آنليق ذوقلاریمیزین قوربانی ائيله ديک يا دا قاچديق. يئنی قوربانلار ياراداراق. و من بئله بير ياشامی ترجيح له قارشی قارشييا قویدوم. بيری لرینين قوربانييام،" دئدی.
"قبول ائله مه یه بيلردين." اؤزومو ساخلاماییب ايلک دفعه سؤزونو کسه رک دئديم.
جواب وئرمه يه گرک دويمادان اوزون بير سوره سوسدو. بو سفر منی سوزن او ایدی. گؤزلری قان چاناغينا دؤنوشموشدو و او آن اوشاقلار کیمی آما سس سيز دريندن آغلاديغينی گؤردوم. بو سفر گؤزله نیلمز باشقا بير يومروقلا بوسبوتون بودره دیم. گؤروشمم یاریشمانی قازانماغا آند ایچمیش بير بوکسورون قرارینا دؤنموشدو. بونا شککیم قالماميشدی. بو گؤزلر حافيظه مه یاد اولمایان گؤزلردی، منی چوخ قدیملره، مسلک حياتيما باشلاديغيم ايلک ايللره گؤتوردو. حافيظه م تزه لنمکده ايدی. شاشقين ليغيمی داها چیخارمامیشدان باشیمدان…
"یاخشی، دوکتور بَی سيز نئجه باشاردیز يئنی بير اولکه اينشا ائتمه يی؟ آنامين دا مطمئنا بيلمک ايسته ديیی جوابدی بو. آما بوگون قویلاما مراسيمی ايدی. يازيق هئچ بير زامان اؤیره نه بیلمه یه جک،" دئدی.
اصيل جان آليجی سؤيله ديکلری بونلاردی منيم اوچون. هه، چوخدا غریب دئییلدی منه دئدیکلری. باشيم آشاغی دوشموشدو. بو سفر ايچدن، آجيقلی آما هيچقيراراق آغلايان منديم. نه قدر زاماندير آغلاديغيمی بيلميردیم. باشيمی قالخیزاندا ماسامین اوستونده کی خانیمیم و اوشاقلاریملا بیرلیکده اولدوغوم عکس و آدینی هله اؤیره نه بیلمه دیییم قوناغیم یوخویدو.
روسيه 12.06.07
لومو آغاجی
اولدوقجا دولو بير گون کئچيريب، استراحت سالونونا يورغونلوق قهوه سی ايچمه يه گئتميشديم. يئنه بير قوناغیم اولدوغو خبریله اوتاغیما دؤندوم. قارا کوت شالوارلی، اوتوز ياشلاريندا اولدوقجا دوزگون فيزيکی ایله دالغين قوناغیم، اوتاغیمدا منی آياقدا گؤزله مکده ایدی.
"سلام، منيمله گؤروشمک ايسته ييرمیش سیز. بويورون سيزی ائشیدیرم،" دئديم. گولومسه يه رک.
قایاغیمدا نه ايسته ديينی بيلن بيری اداسييلا گؤزلريمين ايچينه باخیر و منی سوزوردو.
"سلام،" دئدی و گؤرستدیییم اوتوراجاغا اوتوراراق،
"مندن يئنی بير اولکه ياراتمامی و يئنی بير باشلانیش ائله مه ییمی ايسته ییرلر. سيزجه بو اولان ایش دیر؟" دئدی.
گؤزله مه دییی بیر ضربه نی یئین بوکسور کیمی بودوره دیم.
"بير آز داها آچيق دانیشساق اولار؟ ياراتماق، اينشا ائتمک کیمی می؟" دئديم.
گولدو آما ايللرين يورغونلوغو، خيال قيريق ليقلاری، دانلامالاری، اؤزلم لرينی اوخويا بيليردیم اوزوندن. گوله رک بونلاری توپلاماغی باشارمير سانکی چوخدا وئجینه آلمیردی..
"گؤزله ییرلر من قاچام، بيلمیرلر کی اؤزلم لريمدن دولايی همشه قاچمیشام زاتا. آرتيق قاچاجاق يئريم قالماییب. بوگون اليمه چاتان بير مکتوبلا". دئدی و درين خياللارا دالدی. یئنه دانیشماغا چالیشدی اما نم نییه سوسدو.
"یاخشی، اوزون زامان اوتوروب دانیشاجاق آداملارا بنزه ییریک. بو آرادا بير شئيلر ايچمک ايسترسيز؟" دييه سوروشدوم. گولومسه يرک.
بير سيقار ياندیراندان سونرا دوام ائتدی دانیشماغا…
"گئده جک باشقا بير اولکه يوخدور، ياراتماقسا؛ بيزی شکيللنديرن، الماس کیمی يونتان حادثه لری اونودا بیلمه یه جه ییمیزه گؤره يا دا بئينيميزی فورمت ائده بیلمه یه جه ییمیز کیمی، گئتمک يا دا قاچماق آديندا چيرپينيشلار دا بوش هوس دیر. يئر اوزونده وار اولان مخلوقلار آراسيندا اؤزونو ان ياخشی آلدادا بیلن يا دا تک آلدادا بیلن بيز اينسانلاریق، اؤز ايچيميزه باخاندا آنجاق بونو سئچه بیلیریک. او حالدا کی، دنيزی بسله ين دره لر، چايلار، ایرماقلار کیمی دئیيل می؟ بيزی ده آجيلاريميز قيريق ليقلاريميز سئوينجلريميزدير بسله ين. دنيز نئجه کی اونلارسيز اولا بیلمیرسه، بيزيم قاچيشلاريميز دا بوش شئی دیر."
نفس آلمادان و منی ده حئيرته سالان بیر – بیر دانیشماسییلا سيخينتيلارينی دانیشان یوخ، نصیحت ائدن بيرینين اداسييلا دانیشماقدايدی. بئله بير دوروملا ايلک دفعه قارشيلاشمانين تعجبو و بو گؤروشون ده هانسی مجرايا دوغرو آخاجاغینی ماراقلا دينله مکده ايديم.
"قاچيشلار، نباتات باغچالاریندا سيزه سرگی لنميش، کؤکلريندن، يوردلاريندان قوپاريلميش و گونشين آز اولدوغو اولکه لره گتيريلن لومو آغاجلارينا بنزه ر. گونشله بسله نن بو آغاجلارا، پروژکتورلار و مصنوعی گونشلرله يارپاقلارینین دویمادیغینا گؤره، قوروماقدادیرلار زامانلا. بيزلر ده کؤکلريميزدن و گرچکلريميزدن قاچاراق اؤزوموزو آلداتماقدان باشقا بیر ایش گؤرموروک. اؤزوموزه اويغون اولان شرط لردن؛ آجی، گوزل نه وارسا قاچماق، ايشکنجه دن باشقا بير شئی اولمامالی دیر،" دئدی.
بير نئچه دؤنه دانیشماق کئچدی ايچيمدن. ائله اؤزوندن مطمئن و بونا اجازه وئرمه یه جک کیمی دانیشیردی کی جسارت ائديب سؤزونو کسه بیلمیردیم. تربیه لی شکیلده اؤیره تمنينی دينله ين اؤیره نجييه چئويرميشدی منی و من ده عاغیللی بير اؤیره نجی اولماغا قرارلييديم بوگون آچيقجاسی.
"بعضی نَلَره سه عاشیقلر رهبريميز اولار ياشام بويونجا. قوللارييلا بيزی سارار. بیر شئی سوروشمادان داللاریجا گئدیب، هيچ پئشمان اولماياجاغيميزی بيله ریک. آما گئده بيلسک. داها کؤلگه ميز حياتا دوشمه دن، قالين قاپيلاری قاپاتماق دا نه دیر. اويسا کی قالين قاپيلاری آرالاماق لازیمدیر. اوزاقلاشديرديغی اللرينه ساری اوزانيب زورلا بوينوموزا دولاماق گرک. مين ايلليک تک لیکدن قورتولموشجاسینا ساريلماق، رويالارينی بئله قوجاقلاماق گرک،" دئدی.
و اوزونجا بير سوره سوسدو. دئیه جکلرینین هله بيته بیلمه یه جک کیمی اولدوغوندان، گؤز اوجلاريملا سوزمکدن باشقا بير ایش گؤره بیلمیردیم. بو دويغو فيرتينالارينا ايته له ین سببی و نییه اؤزلليکله آديمی وئریب منيمله گؤروشمه ايسته یینی دوشونوردوم.
و دوام ائده رک…
"اويساکی نلری باتیردیق قاچماق آدينا. حيات، جومرد تانريلارين بير هدييه سی دئیيلمی دير بيزلره. گوزلليگی، آجيلاری، سئوينجلری، حوزونلرييله بير بوتوندور. بير گنج قادين کیمیدیر. بوخوو وورماسينا ايزين وئرمه لی دويغولارا، ايسته ديیینه بويون اَیمه لی. آنام هئی بئله ائله مه می ايسته دی. آما بوگون بونون چوخ دا دوغرو قارشيلانديغينی يا دا عاديل اولدوغونو قبول ائتمه یه جک قدر کدرليیم. يئنه ده بئله اولمالی. سيزجه؟" دييه سوروشدو.
ندن سوسوردوم و دينله يردیم کی! هه، کسين ليکله منيمله شوخلوق ائدير بير شئيلری گؤزومه سوخاراق اؤیره تمک ايسته يير کیمیدی. گؤزلريمين ايچينه ائله باخیردی کی قارشيسيندا دورا بیلمه یه جک قدر اؤفکه ساچيردی. ايچيمدن سانکی بوتون بونلاری اونا ياشادان من ایميشم کیمی منه باخديغيندان حيددتله نيردیم. و ايلک دفعه وارليغيندان و دانیشماسيندان راحاتسيز اولوردوم. سوالينا جوابيمی گؤزله مک کیمی بير نييتی يوخویدو. دوام ائده رک…
"حيات، بيزلره سونارکن نعمتلرينی سونسوز سينيرسيز، بيزلر پرده - پرده قبول ائيله ديک نه يازيق کی. هئی ايشيميزه گله نله ايلگی لنديک. يا آنليق ذوقلاریمیزین قوربانی ائيله ديک يا دا قاچديق. يئنی قوربانلار ياراداراق. و من بئله بير ياشامی ترجيح له قارشی قارشييا قویدوم. بيری لرینين قوربانييام،" دئدی.
"قبول ائله مه یه بيلردين." اؤزومو ساخلاماییب ايلک دفعه سؤزونو کسه رک دئديم.
جواب وئرمه يه گرک دويمادان اوزون بير سوره سوسدو. بو سفر منی سوزن او ایدی. گؤزلری قان چاناغينا دؤنوشموشدو و او آن اوشاقلار کیمی آما سس سيز دريندن آغلاديغينی گؤردوم. بو سفر گؤزله نیلمز باشقا بير يومروقلا بوسبوتون بودره دیم. گؤروشمم یاریشمانی قازانماغا آند ایچمیش بير بوکسورون قرارینا دؤنموشدو. بونا شککیم قالماميشدی. بو گؤزلر حافيظه مه یاد اولمایان گؤزلردی، منی چوخ قدیملره، مسلک حياتيما باشلاديغيم ايلک ايللره گؤتوردو. حافيظه م تزه لنمکده ايدی. شاشقين ليغيمی داها چیخارمامیشدان باشیمدان…
"یاخشی، دوکتور بَی سيز نئجه باشاردیز يئنی بير اولکه اينشا ائتمه يی؟ آنامين دا مطمئنا بيلمک ايسته ديیی جوابدی بو. آما بوگون قویلاما مراسيمی ايدی. يازيق هئچ بير زامان اؤیره نه بیلمه یه جک،" دئدی.
اصيل جان آليجی سؤيله ديکلری بونلاردی منيم اوچون. هه، چوخدا غریب دئییلدی منه دئدیکلری. باشيم آشاغی دوشموشدو. بو سفر ايچدن، آجيقلی آما هيچقيراراق آغلايان منديم. نه قدر زاماندير آغلاديغيمی بيلميردیم. باشيمی قالخیزاندا ماسامین اوستونده کی خانیمیم و اوشاقلاریملا بیرلیکده اولدوغوم عکس و آدینی هله اؤیره نه بیلمه دیییم قوناغیم یوخویدو.
روسيه 12.06.07
0 Comments:
