نایمان آنا افسانه سی

قیرقیز تورکلریندن ادبیات اؤرنه یی

.

قیرقیزلارین آنا –بئیت مزارلیغی نین آدینی بیر افسانه دن آلدیغی سؤیله نیر.افسانه یه گؤره ژون-ژوان‌لار آدیندا وحشی و ایشغالچی بیر قبیله قیرقیز و قازاق بویلارینا سالدیریر و بو سالدیریلاردا اسیر آلدیق‌لاری گنچ اینسانلاری عاغیلا ضرر یؤنتملرله کؤله لشتیریرمیشلر.

ژوان-ژوان‌لار اسیر آلدیق‌لاری قیرقیز و قازاق گنجلری ‌نین ساچلارینی اؤنجه قازیر، سونرا ماققاجلا تک تک ساچلارینی دیبدن چکه رک قوپاریرمیشلار. قانلار ایچینده قالان باشلارا دوه نین بویون ده ریسیندن اوزدوکلری دریدن بیر قیلیفی برک برک باغلاییرمیشلار. اسیر آلینان بو گنجلرین باشیندا زامانلا یئنی‌دن ساچ اولوشومو باشلاییرمیش. گنجلرین باشینا کئچیریلن دوه دریسی بو آندا ایشه یاراییرمیش، یئنی‌دن بیتن توکلری ترسینه چئویره رک تکرار باش دریسینه باتماسینی ساغلاییرمیش. ساچ توکلری نین گئری دؤنوب باش اتینه باتماسی اسناسیندا ایسه کؤله آلینان گنج حافظه سینی ایتیره رک کئچمیشینی اونودورموش. آرتیق بو ایشلمدن سونرا دا وحشی ژوان-ژوان‌لار اؤز اطاعت ائیتیملرینی وئریرمیشلر. کؤله ائله بیر دوروما گلیر کی نه آناسینی باباسینی، نه ده کئچمیشه دایر بیر اولایی خاطیرلاماز اولورموش. آما صاحبی ‌نین وئردییی امرلری ده تام یئرینه گتیریرمیش.(مانقورتلاشماق)

گونلردن بیر گون قیرقیزلارین نایمان قبیله سیندن نایمان آنا آدلی بیر قادینین اون دوققوز یاشینداکی ایگید اوغلونو دا قاچیرمیشلار بو ژوان-ژوان‌لار. نایمان آنا اوغلونو ایللر بویو آختاریب اما بیر ایز داها تاپانماییب، آجی‌سینی اوره یینه باسدیریب، گؤزو یولدا قولاغی سسده ایلدن ایله گؤزله مه یه باشلامیش. دئیرکن بیر گون بیر تاجیر تصادوفن نایمان آنانین قوناغی اولموش. قوناق یئمیش ایچمیش، هاوا‌دان سودان دانیشیلمیش. دئیرکن دوه لردن و دوه تیجارتیندن سؤز آچیلمیش. تاجیر دوه اوتلاتان ایگید و یاراشیقلی بیر کؤله دن سؤز آچمایا باشلامیش کی، نایمان آنا همن قولاق آسمیش و بیلدیرمه دن دینله میش و قرار وئرمیش کی بو اونون اؤز اوغلودور.

نایمان آنا، آغ مایا آدلی دوه سینی حاضیرلامیش، یانینا یییه جک ایچه جک آلمیش و یئنه هئچ کیمسه یه بیلیندیرمه دن بوزقیرین(استپ) یولونو توتموش.اونلارجا دوه سوروسونو گؤرموش، چوبانلاری اوزاقدان اینجه له میش آما اوغلونا بیر جوره راستلایامامیش. تام اومودونو کسمک اوزه ره یکن بویوک بیر دوه سوروسونه راستلامیش.چوبانی اوزاقدان اوزون اوزون گؤزله میش و آنلامیش کی بو چوبان اونون اوغلودور. دوه سینی سوروده کی دوه لرین آراسینا سورموش و اوغلونون یانینا گئتمیش. اوغلونون گؤزلری ‌نین ایچی ایفاده سیزمیش. باشیندا برک برک دوران او دوه دریسی و چئوره یه ایلگی‌سیز باخیشلاری همن دیققت چکیرمیش. اوغلویلا دانیشماغا و اونا کیم اولدوغونو آنلاتماغا چالیشمیش. سنین بابانین آدی: دؤنن بای، اونوتما دؤنن بای، دئییرمیش دورما‌دان اوشاغا. آما اوغلو هئچ سایمیرمیش.

گونلرجه اوغراشمیش و بیر گون آز داها یاخالاناجاقکن جانینی زور قورتارمیش. باخمیش کی بو ایش بئله اولمایاجاق بو دؤنه اوغلونو قاچیرماغا قرار وئرمیش. فرصتی تاپینجا یئنه اوغلونون یانینا گئتمه یه قالخیشمیش. اونا اوزاقدان باغیرمیش. "گل" دئمیش. آما اوشاق هئچ آلدیرمامیش. چونکو صاحیبلری اونا اوخ و یای وئریب یانینا گلن قادینی وورما‌لارینی ایسته میشلر. اوغلان دا ائله ائتمیش. داها یانینا یاخینلاشمادان یایی گرمیش و قادینی نیشان آلمیش. نایمان آنا سول بؤیروندن یامان بیر اوخ ضربه سی آلمیش. دوه سی آغ مایادان توتماق ایسته میش آما باشارمامیش. دوه نین اوستوندن یئره دوشموش. تام او سیرادا بوزقیردا بیر کولک توتوشموش و نایمان آنانین باشینداکی آغ لئچه یی هاوالاندیرمیش. آغ لئچک بیر قوش اولموش. دؤنن بای، دؤنن بای دئیه قیرقیز بوزقیریندا اؤتمه یه باشلامیش. نایمان آنانین اؤلدورولدویو یئر، بوگون هله ده وار اولان آنا بئیت مزارلیغی‌دیر.

دئیرلرکی دؤنن بای قوشو کاغیزمان’دا اؤتن ایسحاق قوشو کیمی هله ده اؤتوب دورماقدا ایمیش قیرقیز بوزقیرلاریندا.

.

چنگیز آیتماتوو

گون اولور عصره بدل